Dobrodošli na Va1.info   Click to listen highlighted text! Dobrodošli na Va1.info
Vesti

Dragačevo nestaje

Povodom rapidnog smanjivanja broja punoletnih stanovnika opštine Lučani u periodu 2012-2019, te ukupnog broja stanovnika opštine Lučani od popisa 2011. do danas, oglasilo se Udruženje „Naše Dragačevo“ iz Guče. Kao razlozi sa smanjenje stanovništva navodi se pre svega negativni prirodni priraštaj, kao i veliko odseljavanje ka drugim sredinama, često čitavih porodica. Saopštenje prenosimo u celosti.

Imajući u vidu raspoložive podatke o kretanju broja punoletnog stanovništva u opštini Lučani, bazirane na broju glasača upisanih u birački spisak, u periodu maj 2012 – maj 2019. godine, dolazimo do zabrinjavajućih podataka koji nam govore da je oko 2.000 punoletnih stanovnika manje u našoj opštini u kratkom periodu od samo 7 godina. Razlozi su pre svega negativni prirodni priraštaj, kao i veliko odseljavanje ka drugim sredinama, često čitavih porodica.

Podaci koje daje Republički zavod za statistiku govore da je na Popisu stanovništva 2011. godine, opština Lučani imala 20.894 stanovnika, dok su procene RZS za 2017. godinu bile na 18.918 stanovnika, pri čemu bi tim trendom stanje u 2019. godini bilo na nivou od nekih 18.350 stanovnika. Popis stanovništva koji će biti sproveden 2021. godine daće konačan odgovor na pitanje za koliko se smanjio broj stanovnika naše opštine za deset godina, od popisa do popisa, ali već sada raspoloživi pokazatelji jasno govore da je smanjenje oko 12 %, u odnosu na broj iz 2011. godine, t.j. smanjenje za jednu osminu.

Pojedina naselja u opštini Lučani beleže u periodu maj 2012 – maj 2019 godine drastično velika smanjenja punoletnog stanovništva, imajući u vidu podatke iz zaključenih biračkih spiskova pred svake izbore održane u opštini Lučani, sa kojima raspolaže naše Udruženje. Smanjenje broja punoletnih lica iznad proseka za celu opštinu je u Gornjem Dubcu (sa Livadama) 23,04 %, Zeokama 21,35 %, Tijanju 20,38 %, Lisu 20,11 %, Markovici 19,22 %, Rtarima 17,49 %, Grabu 17,05 %, Guberevcima 17,11 %, Viči 15,69 % (posebno drastično smanjenje u delu Gornjeg i Donjeg Bresta od preko 30 %), Negrišorima 14,46 %, do smanjenja u Turici od 10,11 %, Dragačici od 11,61 % Vučkovici 11, 63 %, Milatovićima 9,79 % Živici 10,14 % Gornjoj Kravarici 11,60 %, što je oko proseka za celu opštinu.

Postoji jedan svojevrstan paradoks da je u Lučanima (bez Sela Lučani) zabeleženo veće smanjenje broja punoletnih lica u posmatranom periodu za 279 ljudi (9,30 %), nego u Guči (bez Velesa), gde ih je manje za 259 lica, (8,10 %), što je veoma neobično imajući u vidu trenutnu drastično bolju privrednu situaciju u Lučanima nego u Guči i okolini, čija je privreda desetkovana. Možda bi razlog ovag paradoksa mogla biti činjenica da Guča ima priličan broj fiktivno prijavljenih lica koja ne žive duži niz godina u Guči, a nisu se odjavili. Tome u prilog govori i činjenica da je u maju 2019. zabeleženo čak 2935 punoletnih lica u Guči, dok je u Lučanima taj broj bio 2719.

Treće po veličini naseljeno mesto naše opštine – Kotraža (sa Belim Kamenom i Pšanikom, bez Lukovića), imalo je u posmatranih sedam godina smanjenje broja punoletnih stanovnika od svega 2,65 %, što je posledica ranijeg dugogodišnjeg pozitivnog prirodnog priraštaja i manje migracije sa porodičnih imanja, ali što se sada, na žalost, drastično pogoršava lošim stanjem u agraru i sve većim odlaskom mladih iz Kotraže, zbog loše opšte privredne situacije i sve težih uslova i bezperspektivnost života na selu.

blog-odlazak

blog-odlazak

Veliko je pitanje koliko je ljudi na teritoriji cele opštine fiktivno prijavljeno, a da žive širom Srbije ili po inostranstvu, a sasvim je sigurno da je taj broj daleko veći od onih koji su prijavljeni po drugim gradovima i opštinama, a žive ovde. Takve statistika ne prepoznaje, ali bi bitno uticali na još lošiji skor u posmatranom periodu za celu opštinu.

Godišnje se u našoj opštini u posmatranom periodu rodi od 120 do 150 beba, dok umre oko 400 stanovnika. Samo na negativnoj razlici rođenih i umrlih, oko 250 ljudi  manje je godišnje, dok nas je  po optimističnoj proceni, još minimum oko 150 manje zbog većeg odseljavanja iz opštine, nego doseljavanja. Ogroman problem je i postojanje više stotina muškaraca, u srednjim godinama koji nisu imali uslove, priliku i mogućnost da ženidbom zasnuju svoje porodice i steknu potomstvo, a ostali su na selu, na svojim pradedovskim imanjima. Ti ljudi su velike žrtve propadanja naših ruralnih područja i ima ih na desetine u svakom selu.

Ovo su veoma dramatični podaci i trendovi koji su na žalost prisutni u celoj Srbiji, tamo gde je većinsko srpsko stanovništvo. Opština Lučani mora ovaj problem ozbiljno shvatiti jer će se on samo pogoršavati, a naši „ljudski resursi“ sve više topiti.

Predlažemo da se po hitnom postupku od opštine Lučani pokrene program otkupa napuštenih seoskih domaćinstava za zainteresovane mlade srpske parove i porodice koji bi se naselili na teritoriji opštine Lučani, prvenstveno na seoskom području, kako bi smo u narednih nekoliko godina ublažili ove negativne trendove. Takođe je veoma bitno da opština u partnerstvu sa privredom i Državom pokuša usmeravati investicije ka otvaranju malih i srednjih proizvodnih i prerađivačkih kapaciteta na seoskom području. Nekada i jedna mala firma, sa 10-15 radnika, otvorena na seskom području zna da preokrene sudbinu jednog sela i spreči njegovo dalje odumiranje i zadrži bar jedan deo mladih na svojim imanjima i u svom mestu. Dalje povećavanje naknada za svako novorođenče i pokrivanje troškova vantelesne oplodnje je takođe jedna od mera koje lokalana samouprva može preduzeti radi poboljšanja stanja koje je sve nepovoljnije.

Vremena jesu teška u kontiniutetu decenijama, ali morao povlačiti poteze koji gledaju u budućnost, spašavajući što se spasiti da. Mere poput izrade asfaltnih puteva u razmeri sufinansiranja: 2 dinara opština – 1 dinar građani, koje smo i sami ranije predlagali, su dobre i korisne, ali nije samo infrastruktura ta koja rešava problem opstanka i ostanka ljudi u našoj opštini. Problem je daleko složeniji i dublji. Dragačevo ne sme postati napušteno područje iz koga su ljudi otišli. Sve raspoložive snage treba usmeriti u pravljenje Strategije opstanka . Za neka dragačevska sela možda je već prekasno.

(Udruženje „Naše Dragačevo”iz Guče je nevladino i neprofitno udruženje, osnovano na neodređeno vreme radi ostvarivanja ciljeva u oblasti održivog i ravnomernog lokalnog razvoja, proučavanja nacionalne istorije, kulture, jezika i pisma, zaštite životne sredine i nauke).

M. Parezanović, Udruženje „Naše Dragačevo“

https://infosvetionik.rs/2019/06/27/dragacevo-nestaje/

Prikaži više
Back to top button
Close
Close
Kliknite da pročitate obeležen tekst!